[Phân tích] Chí khí anh hùng (Truyện Kiều) – Nguyễn Du

            Truyện Kiều xuất sắc không chỉ vì ngôn ngữ nghệ thuật, mà còn vì ý nghĩa nội dung độc đáo, sâu sắc. Nguyễn Du phản ánh một hiện thực xã hội phong kiến đương thời – cái xã hội hủ nát đã vùi dập chính ông – hay vùi dập số phận nàng Kiều và vô vàn những số phận tài hoa khác. Điều ấy khiến Truyện Kiều thấm đẫm tinh thần nhân đạo. Và khi đưa Từ Hải vào như một nét sáng tạo trong cốt truyện, Nguyễn Du đã làm sáng cái ý chí và hoài bão lớn lao của những bậc anh hùng thời bấy giờ. Hình ảnh nhân vật Từ Hải được thể hiện rõ nét nhất qua đoạn trích Chí khí anh hùng.

 

            Sau nửa năm chung sống, Kiều và Từ Hải có một mái ấm gia đình, đương lúc tình cảm giữa hai người nồng đượm nhất, Từ Hải lại ‘thoắt động lòng bốn phương’. Người đời nói rằng anh hùng chí ở bốn phương, Nguyễn Công Trứ lại có câu ‘Chí làm trai nam bắc đông tây/ Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể’. Nam nhi chi chí, đầu đội trời, chân đạp đất, sống là phải làm rạng danh dòng họ, rạng danh gia đình, ‘Lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh’. Có lẽ chính chế độ phong kiến đã tách Từ Hải ra khỏi Kiều – bởi chính chế độ ấy đã đem tư tưởng nam nhi áp đặt lên đầu chàng. Nhưng cũng chính tư tưởng ấy khiến chàng bảo vệ nàng, tạo nên nét riêng của chàng.

 

“Nửa năm hương lửa đương nồng

Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương”

 

            Và Từ Hải đã luôn ở trong vị thế sẵn sàng – chàng luôn cầm chắc thanh gươm, yên ngựa luôn được đặt sắn – chàng biết chẳng chóng thì chầy chàng cũng sẽ ra đi. Chàng đã chuẩn bị sẵn tinh thần để không lưu luyến, bịn rịn, vì chàng là một nam tử hán, ‘nam nhân thà rơi máu chứ không rơi lệ’.

 

“Trông vời trời bể mênh mang

Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong.”

 

            Không gian xung quanh – rộng lớn, bao la, khoáng đạt, mênh mang đến cùng trời cuối bể – như khắc họa thêm vào bóng lưng quyết liệt, dứt khoát của chàng. Chàng như hòa vào với trời đất, chàng như trở nên khổng lồ – vì ý chí và hoài bão – vươn đến tận vũ trụ xa xôi.

 

“Quyết lời dứt áo ra đi

Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi”

 

            Từ Hải như không còn là một người thường nữa – Nguyễn Du tả chàng như một vị tiên nhân – lướt gió, đạp mây mà đi – vượt bể, vượt núi cao, vượt qua bao sóng gió. Lòng chàng vẫn không thay đổi – chàng vẫn ‘quyết lời’, vẫn ‘dứt áo ra đi’. Bởi:

 

“Sinh vi nam tử yếu hy kỳ

Khẳng hứa càn khôn tự chuyển di”

 

            Chàng muốn cho Kiều một cuộc sống hạnh phúc. Chàng tự tin vào tài năng của mình, giống như cách Đào Uyên Minh tự tin ‘Thiếu thời tráng thả lệ/ Vũ kiếm độc hành du”.

“Bao giờ mười vạn tinh binh

Tiếng chiêng dậy đất, bóng tinh rợp đường

Làm cho rõ mặt phi thường

Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia”

 

Từ Hải tin rằng chàng sẽ thực hiện được hoài bão của mình – ấy là trở thành một vị tướng quân dẫn ‘mười vạn tinh binh’, chiêng trống ‘dậy đất’, cờ xí ‘rợp đường’. Mọi người rồi sẽ biết chàng tài năng thế nào. Đến lúc ấy, chàng sẽ cho kiệu tám người khiêng, đường đường chính chính rước Kiều vào phủ đệ – để Kiều làm một vị phu nhân, để những kẻ từng hãm hại Kiều phải ngày đêm sợ hãi. Việc ấy sẽ không lâu, ‘chầy chăng là một năm sau vội gì’.

 

“Nàng rằng: Phận gái chữ tòng

Chàng đi thiếp cũng một lòng xin đi

Từ rằng: Tâm phúc tương tri

Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình”

 

            Từ Hải một mặt trách Kiều ‘sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình’, một mặt lại lo lắng cho nàng:

 

“Bằng nay bốn bể không nhà

Theo càng thêm bận biết là đi đâu”

 

            Chàng cũng rất mâu thuẫn – chàng muốn vợ mình cũng là một cô gái phóng khoáng, hiệp nghĩa để sánh đôi với chàng, tựa như Mộc Lan trong thơ của Đào Uyên Minh:

 

“Vạn dặm đi theo quân

Vượt núi ải như bay

[...]Tướng quân đánh trăm trận rồi chết

Tráng sĩ mười năm mới trở về”

 

Nhưng đồng thời, Từ Hải cũng không muốn Kiều phải chịu khổ sở – buổi đầu anh hùng lập nghiệp, ngao du tứ phương xem đất tựa giường, rơm tựa nệm chăn. Một tiểu thư khuê các như Kiều sao có thể chịu khổ như vậy? Đó là tấm lòng nghĩ cho vợ, tấm lòng hết sức tình cảm của một kẻ võ biền, thật đáng quý biết bao.

 

            Nguyễn Du đã xuất sắc miêu tả một Từ Hải – một con người bình thường, với những hoài bão và ý chí to lớn, với những hành động phi thường, và rồi lại trở lại như một người chồng quen thuộc – một người chồng luôn lo lắng, quan tâm đến vợ.

 

John S.Mill từng nhận định rằng: “Châm ngôn sự thật luôn chiến thắng tội ác là lời dối trá ngọt ngào nhất mà con người cứ nhắc đi nhắc lại cho đến khi nó trở nên phổ biến. Lịch sử tràn ngập ví dụ về lòng bác ái và sự thật bị quật ngã bởi tội ác.” Truyện Kiều của Nguyễn Du cũng như vậy. Dù đưa vào nhân vật Từ Hải – một anh hùng trong mắt Kiều và những người có số phận như Kiều hay phường giặc cỏ trong mắt triều đình phong kiến, nhưng cuối cùng, chàng vẫn bị quật ngã trước những thế lực đen tối xấu xa. Thế nhưng, chỉ với một đoạn xuất hiện ngắn ngủi, Từ Hải cũng đã soi sáng khát khao về một cuộc sống công bằng và hạnh phúc – một cuộc sống lý tưởng cho tất cả mọi người của Nguyễn Du.

————————————————

bài này làm điên nhất, sẽ không làm Bình Ngô, và đang lạy cho nó đừng ra Chuyện chúc phán sự T^T

não vẫn đang ngâm nước nóng, và đang bấn loạn RE, nhất là Chris cưng

About these ads

31 thoughts on “[Phân tích] Chí khí anh hùng (Truyện Kiều) – Nguyễn Du

      • Mình biết đó là tâm huyết của người ta, nhưng không thích chính là k thích, mình chỉ là bày tỏ ý kiến cá nhân của mình mà thôi. Lý do k thích có rất nhiều, nhưng k phải mình phủ định công sức của ND nhé :)
        Con người chúng ta sống rất cảm tính, bây giờ chúng ta học thơ của Huy Cận thì sẽ nghe giảng rằng đó là một hồn thơ man mác buồn với nỗi sầu thế hệ (thơ trước CM) hay dào dạt sức sống, một linh hồn đc vực dậy và tỏa sáng (sau CM) nhưng vào lúc HC còn sống, thơ của ông bị chê vì k hợp với thế thời. Nếu cứ mãi đi theo người khác, nghe người ta bảo hay thì nói là hay, vậy thì chúng ta là con vẹt mất rồi. Mỗi con người có một cá tính, một quan điểm, góc nhìn nghệ thuật khác nhau nên k thể áp đặt đc bạn à (ví dụ như con bạn của bạn chỉ thích xem phim Hàn sướt mướt trong khi đứa khác lại cuồng Spider Man hay Captain America :))
        Thêm nữa, mình tin có rất nhiều bạn k thik giống mình, thậm chí ghét ghét đắng cả truyện Kiều chứ k riêng gì đoạn trích này

    • bài mình làm theo cảm xúc thôi, nó mang tính bày tỏ suy nghĩ nhiều hơn *mình nghĩ thế :3*
      mình ghét nhất là nghệ thuật gì gì đó dù biết là có thì được điểm cao hơn :(
      con bạn mình làm Chí khí anh hùng hay hơn, chắc bữa nào sẽ thử mượn bài của nó về type lại và post lên :3

  1. bài văn hay , nhưng có một chỗ mà mình thấy lạ
    “Quyết lời dứt áo ra đi
    ” Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi” bạn nói là Nguyễn Du tả chàng như một vị tiên nhân
    nhưng đến khúc cuối bạn nói Nguyễn Du xuất sắc miêu tả một Từ Hãi – một con người bình thường !!!!!!!!!!!!!!!!!

  2. Bài của bạn mình xin có một số góp ý :)
    - Ở đoạn đầu bài, bạn nên dùng cách nói “vượt qua” thay vì “vượt mặt”, nghe có vẻ hơi ganh đua một chút.
    - Mình xem một số bài của bạn, có một điểm chung là bạn sử dụng rất nhiều các trích ngôn trong các tác phẩm trung đại khác. Với quan điểm của mình thì hình như chúng được dùng với tần số khá nhiều, trong khi không được giải nghĩa cụ thể hơn, vì phần lớn chúng từ những tác phẩm chữ Hán. Mình hoàn toàn đồng ý việc trích dẫn, nhưng việc sử dụng cho hợp lý lại là chuyện khác…
    Đó là 2 ý kiến mà mình nghĩ nếu bạn vui lòng với nhận xét trên phương diện người độc giả như mình. Cá nhân mình rất tâm đắc đoạn kết bài của bạn, một cái kết rất độc đáo. Nhìn chung về bài mình thấy rõ được cá tính khi hành văn của bạn, không bị gò bó bởi bất cứ khuôn phép nào. Đó cũng là điều mình đang phấn đấu vươn tới. Mong bạn tiếp tục đam mê với văn chương và tiếp tục chia sẻ những bài viết mới :)

    • Cảm ơn những lời góp ý của bạn :)
      Văn của mình hầu hết đều làm theo cảm xúc, rất hiếm khi mình làm dàn ý nên mới cho cảm giác thoải mái như vậy (thường mọi người hay làm theo dàn ý/đọc sách/đi học thêm làm theo lời cô… ~~> dễ dẫn đến lệ thuộc theo, khó phóng văn, phóng bút tự do), nhưng cũng có chỗ không tốt, thường là quên ý này ý nọ nên đi thi thì không thích hợp lắm :(
      Điểm trừ khác thì chính là trích thơ và không giải thích như bạn nói ấy :( Nhiều khi mình làm văn không mở mạng, vốn thơ không đủ, nên đành giở sách ra, mà mình hay dùng cuốn các tác phẩm văn học Trung Quốc =_= mà đọc một hồi thấy bài nào cũng hợp ý thế là quăng vào, quăng nhiều rồi thì quên giải thích :(
      Mình cũng đang cố gắng trau dồi và rút kinh nghiệm hơn nữa, nhưng chắc còn cần thời gian :(
      mong bạn tiếp tục ủng hộ và góp ý để mình có thể tiến bộ hơn :) năm sau mình thi đại học rồi, khối D nên cần Văn lắm ý :X

      • Mình nghĩ là nếu muốn hoàn chỉnh một bài văn, nên cần có một giàn bài :) Làm giàn bài theo mình nghĩ không khó, nó cũng tùy thuộc vào cách hành văn, cách sắp xếp và ý tưởng của mỗi người. Theo mình, nếu quả thực người viết có ý tưởng sáng tạo, thì giàn bài sẽ được sử dụng để sắp xếp rõ hơn, làm nổi bật hơn ý tưởng sáng tạo đó mà không làm mất đi những ý cần có. Sau khi có được giàn bài ưng ý, mình cảm thấy rất yên tâm, coi như đã hoàn thành bài văn đến 3, 4 phần, chỉ chờ những lời diễn ý …tuôn trào ra thôi :D Chứ không bị nơm nớp sợ là sót đoạn này đoạn kia, trong khi ý tưởng thì đang lên đến cao trào.
        Cách hành văn của bạn rất độc đáo, là một nét đặc biệt mà mình nên học hỏi :) Mình đã từng tìm kiếm rất nhiều bài văn trên mạng để rồi thất vọng tràn trề khi những ý tưởng, cách phân tích văn cứ lặp đi lặp lại rất nhàm chán!
        Mong những bài văn của bạn tiếp tục hay hơn nữa :)

    • Ừ, kì thực mình vẫn thấy Chí khí anh hùng là bài k hợp với mình nhất
      Do văn của mình khá là mềm mại nên lúc cảm nhận mấy bài hào hùng một tí kiểu này thì mình bị bí ý :(
      Btw, lần sau comment thuần Việt nhé bạn, quả thực là mình k giỏi ngôn ngữ teen tý nào hết á =v=

  3. Mình cũng đồng ý với chủ nhà. Học thì vẫn học vậy nhưng không hề thích tí nào. Chả hiểu sao mọi người vẫn có thể cảm nhận mà viết ra một bài văn dài dài nhỉ???

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s